Ινοαδένωμα μαστού

• Απλό: ο πιο συχνός τύπος, συνήθως 1 έως 3 εκατοστά. Δεν αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού.
• Σύνθετο: στο μικροσκόπιο έχει και άλλες αλλοιώσεις, όπως σκληρυντική αδένωση ή αποτιτανώσεις. Είναι συνήθως μεγαλύτερο, εμφανίζεται συχνότερα σε μεγαλύτερες γυναίκες και αυξάνει ελαφρά τον κίνδυνο καρκίνου.
• Γιγαντιαίο: μεγαλύτερο από 5 εκατοστά, εμφανίζεται συχνότερα στην εγκυμοσύνη ή στον θηλασμό.
• Νεανικό: εμφανίζεται σε κορίτσια στην εφηβεία, ηλικία στην οποία το ινοαδένωμα είναι πιο πιθανό να μεγαλώσει.

Ο έλεγχος ξεκινά με την κλινική εξέταση. Ο υπέρηχος είναι η βασική εξέταση, ιδίως σε νεότερες γυναίκες, γιατί δείχνει αν το ογκίδιο είναι συμπαγές ή κύστη με υγρό. Σε μεγαλύτερες ηλικίες γίνεται και μαστογραφία.

Η πιο αξιόπιστη επιβεβαίωση γίνεται με βιοψία με κόπτουσα βελόνα (core biopsy) υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση. Σε πολύ νέες γυναίκες, κάτω των 25, η βιοψία συχνά δεν χρειάζεται, εκτός αν η εικόνα δεν είναι σαφής.

Αν το ογκίδιο αποδειχθεί κύστη, η αντιμετώπιση είναι διαφορετική – δείτε την παρακέντηση κύστης μαστού.

Το ινοαδένωμα δεν είναι καρκίνος και στις περισσότερες γυναίκες δεν αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού. Μόνο το σύνθετο ινοαδένωμα τον αυξάνει ελαφρά. Η διάγνωση ινοαδενώματος συνήθως δεν αλλάζει το πρόγραμμα του προληπτικού ελέγχου.

Σπάνια, μέσα σε ένα ινοαδένωμα μπορεί να βρεθούν άτυπες ή κακοήθεις αλλοιώσεις. Επίσης, στον υπέρηχο και στη μαστογραφία το ινοαδένωμα μοιάζει με τον φυλλοειδή όγκο, έναν σπάνιο όγκο που συνήθως μεγαλώνει γρήγορα. Γι’ αυτό ένα ογκίδιο που μεγαλώνει ή αλλάζει χρειάζεται να επιβεβαιωθεί με βιοψία ή να αφαιρεθεί.

Τα περισσότερα ινοαδενώματα δεν χρειάζονται θεραπεία. Συνήθως μένουν ίδια σε μέγεθος, κάποια μικραίνουν ή εξαφανίζονται και λίγα μεγαλώνουν, κυρίως στην εφηβεία. Η παρακολούθηση γίνεται με κλινική εξέταση και απεικόνιση, για να φανεί αν αλλάζει.

Η αφαίρεση συστήνεται όταν:

• το ινοαδένωμα είναι μεγάλο ή αλλάζει το σχήμα του μαστού
• μεγαλώνει γρήγορα
• προκαλεί ενόχληση
• η εικόνα του στον υπέρηχο ή στη βιοψία δεν είναι τυπική
• είναι σύνθετο, γιγαντιαίο ή νεανικό

Μπορεί να αφαιρεθεί και αν το επιθυμεί η ίδια η γυναίκα, αφού συζητηθούν τα υπέρ και τα κατά.

Η αφαίρεση γίνεται συνήθως χειρουργικά. Σε μικρά ινοαδενώματα μπορεί να γίνει και αφαίρεση με αναρρόφηση (vacuum) υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση, από μια πολύ μικρή τομή στο δέρμα, που συνήθως δεν αλλάζει το σχήμα του μαστού.

Μετά την αφαίρεση μπορεί αργότερα να εμφανιστεί νέο ινοαδένωμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι επέστρεψε το ίδιο, αλλά ότι σχηματίστηκε ένα καινούργιο.

Το ινοαδένωμα είναι πιο συχνό σε νεότερες γυναίκες, μπορεί όμως να εμφανιστεί και αργότερα, ακόμα και μετά την εμμηνόπαυση. Στις μεγαλύτερες ηλικίες είναι πιο συχνά τα σύνθετα ινοαδενώματα.

Ένα νέο συμπαγές ογκίδιο μετά τα 40 ελέγχεται με μαστογραφία και υπέρηχο και, αν χρειαστεί, επιβεβαιώνεται με βιοψία. Μετά την εμμηνόπαυση τα ινοαδενώματα συνήθως μικραίνουν και σε μεγαλύτερες γυναίκες μπορεί να φαίνονται στη μαστογραφία με χονδρές αποτιτανώσεις.

Η φράση «πυκνά ινοαδενικά στοιχεία» στο πόρισμα της μαστογραφίας δεν αφορά ινοαδένωμα. Περιγράφει την πυκνότητα του μαστού, δηλαδή ότι ο μαστός έχει περισσότερο αδενικό και ινώδη ιστό σε σχέση με το λίπος.

Η πυκνότητα χωρίζεται σε τέσσερις κατηγορίες, από A (σχεδόν μόνο λίπος) έως D (εξαιρετικά πυκνός). Οι κατηγορίες C και D θεωρούνται πυκνοί μαστοί. Είναι κάτι πολύ συχνό και φυσιολογικό – στις ΗΠΑ περίπου οι μισές γυναίκες που κάνουν μαστογραφία έχουν πυκνούς μαστούς – και συνήθως μειώνεται με την ηλικία.

Η πυκνότητα έχει σημασία για δύο λόγους: κάνει πιο δύσκολο να φανεί ένας όγκος στη μαστογραφία και συνδέεται με λίγο αυξημένο κίνδυνο καρκίνου. Η τομοσύνθεση (3D μαστογραφία) μπορεί να βοηθήσει. Για το αν χρειάζονται πάντα επιπλέον εξετάσεις, όπως υπέρηχος ή μαγνητική, οι ειδικοί δεν συμφωνούν: βρίσκουν κάποιους καρκίνους που η μαστογραφία δεν δείχνει, δίνουν όμως και περισσότερα ψευδώς ύποπτα ευρήματα. Αυτό συζητιέται στο πλαίσιο του προληπτικού ελέγχου.