Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Μαστού τιμάται κάθε χρόνο στις 25 Οκτωβρίου, μέσα στον μήνα που είναι αφιερωμένος στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση για τη νόσο. Είναι μια καλή αφορμή να δείτε πότε κάνατε τον τελευταίο σας έλεγχο και να κλείσετε τις εξετάσεις που ίσως αναβάλλετε.
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος στην Ελλάδα και η δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα. Σε όλο τον κόσμο, το 2024 υπολογίζεται ότι διαγνώστηκαν 2,4 εκατομμύρια γυναίκες και ότι σημειώθηκαν 694.000 θάνατοι. Η θνησιμότητα μειώνεται όταν η νόσος εντοπίζεται και αντιμετωπίζεται νωρίς, και αυτό είναι το βασικό μήνυμα της ημέρας.
Αν θέλετε να ελέγξετε τους μαστούς σας ή να συζητήσετε ποιες εξετάσεις σας αφορούν, μπορείτε να κλείσετε ραντεβού στο ιατρείο.
Γιατί ο Οκτώβριος είναι ο μήνας του μαστού
Ο Οκτώβριος έχει οριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως μήνας ενημέρωσης για τον καρκίνο του μαστού και η 25η Οκτωβρίου είναι η κορύφωσή του. Εκείνες τις μέρες γίνονται ενημερωτικές εκδηλώσεις και, σε ορισμένες πόλεις, δωρεάν κλινικοί έλεγχοι σε δημόσιους χώρους από γιατρούς πανεπιστημιακών κλινικών.
Ο στόχος είναι πρακτικός. Η πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον καρκίνο του μαστού επιδιώκει να μειώνεται η θνησιμότητα κατά 2,5% τον χρόνο, ώστε να αποφευχθούν 2,5 εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως ως το 2040. Αυτό προϋποθέτει διάγνωση όσο πιο νωρίς είναι δυνατόν.
Τα σημάδια που δεν αφήνετε για αργότερα
Ο καρκίνος του μαστού συχνά δεν πονά στην αρχή, γι’ αυτό σημασία έχει κάθε νέα αλλαγή. Χρειάζεται εξέταση αν παρατηρήσετε:
- ογκίδιο ή σκλήρυνση στο μαστό, συχνά χωρίς πόνο
- αλλαγή στο μέγεθος, στο σχήμα ή στην εμφάνιση του μαστού
- βαθούλωμα, κοκκίνισμα, εικόνα φλούδας πορτοκαλιού ή άλλη αλλαγή στο δέρμα
- αλλαγή στη θηλή ή στο δέρμα γύρω από αυτήν
- ασυνήθιστο ή αιματηρό υγρό από τη θηλή
Κάθε τέτοια αλλαγή χρειάζεται κλινική εξέταση, ώστε να ξεκαθαριστεί τι είναι. Αν σας απασχολεί ο πόνος στο μαστό, θα βρείτε ξεχωριστά τις πιο συχνές αιτίες του και πότε χρειάζεται έλεγχος.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο
Ορισμένοι παράγοντες κινδύνου δεν αλλάζουν, όπως η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, η ηλικία της πρώτης περιόδου και της πρώτης εγκυμοσύνης ή μια παλαιότερη έκθεση σε ακτινοβολία. Άλλοι μπορούν να επηρεαστούν: η παχυσαρκία, η κατάχρηση αλκοόλ, το κάπνισμα και η ορμονική θεραπεία μετά την εμμηνόπαυση.
Η νόσος δεν αφορά μόνο τις γυναίκες. Για κάθε 100 γυναίκες που διαγιγνώσκονται, αναμένεται να διαγνωστεί και ένας άντρας. Αν έχετε οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού, μια εκτίμηση του ατομικού κινδύνου δείχνει πότε πρέπει να ξεκινήσει ο έλεγχος και με ποιες εξετάσεις.
Ποιες εξετάσεις χρειάζεστε ανάλογα με την ηλικία
Ο προληπτικός έλεγχος του μαστού προσαρμόζεται στην ηλικία και στον κίνδυνο κάθε γυναίκας. Για τις περισσότερες γυναίκες ισχύουν τα εξής:
- από τα 25 χρόνια: κλινική εξέταση από ειδικό κάθε 1 έως 3 χρόνια
- από τα 40 χρόνια: μαστογραφία κάθε χρόνο
- με επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό ή άλλους παράγοντες κινδύνου: ο έλεγχος μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα, ακόμη και από τα 30, και να συνδυαστεί με υπέρηχο ή μαγνητική μαστών
Για τις γυναίκες υψηλού κινδύνου, όπως οι φορείς παθογόνων παραλλαγών στα γονίδια BRCA1 και BRCA2, το πρόγραμμα είναι πιο εντατικό: μαγνητική τομογραφία κάθε χρόνο από τα 25 και ψηφιακή μαστογραφία κάθε χρόνο από τα 30. Ποιο πρόγραμμα σας ταιριάζει το αποφασίζουμε μαζί, μετά το ιστορικό και την κλινική εξέταση.
Δωρεάν μαστογραφία με το πρόγραμμα «Προλαμβάνω»
Το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» του Υπουργείου Υγείας προσφέρει δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία σε γυναίκες 45 έως 74 ετών, ασφαλισμένες και ανασφάλιστες. Όταν υπάρχει σχετική ένδειξη, γίνεται και υπερηχογράφημα μαστών. Το πρόγραμμα έχει χαρακτηριστεί μόνιμη εθνική πολιτική υγείας.
Η διαδικασία είναι απλή:
- αν έχετε ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση, το ηλεκτρονικό παραπεμπτικό έρχεται με SMS στο κινητό σας
- αν δεν την έχετε ενεργοποιήσει, μπαίνετε στο proliptikes.gov.gr, βλέπετε τα συνεργαζόμενα κέντρα της περιοχής σας με τα τηλέφωνά τους και κλείνετε ραντεβού μόνο με τον ΑΜΚΑ σας
Αν είστε 40 έως 44 ετών, δεν καλύπτεστε από το πρόγραμμα, όμως η ετήσια μαστογραφία συστήνεται ήδη από τα 40. Μιλήστε με τον γιατρό σας για να την προγραμματίσετε.
Η αυτοεξέταση και η κλινική εξέταση
Η αυτοεξέταση σας βοηθά να γνωρίζετε πώς είναι οι μαστοί σας και να προσέξετε έγκαιρα μια αλλαγή. Καλό είναι να γίνεται μία φορά τον μήνα, κατά προτίμηση 3-5 ημέρες μετά την περίοδο, όταν ο μαστός δεν είναι πρησμένος. Για οτιδήποτε σας προβληματίσει απευθυνθείτε στον γιατρό σας, χωρίς να περιμένετε τον επόμενο προγραμματισμένο έλεγχο.
Η αυτοεξέταση δεν αντικαθιστά την κλινική εξέταση από ειδικό και τη μαστογραφία, στις ηλικίες για τις οποίες συστήνεται. Στο ιατρείο ο έλεγχος ξεκινά με το ιστορικό και την κλινική εξέταση και μετά αποφασίζουμε αν χρειάζεται απεικονιστικός έλεγχος.
Αν ο έλεγχος δείξει κάποιο εύρημα
Ένα εύρημα στη μαστογραφία ή στην ψηλάφηση δεν είναι από μόνο του διάγνωση. Μπορεί να χρειαστούν συμπληρωματικές λήψεις μαστογραφίας με μεγέθυνση ή υπέρηχος, ώστε να φανεί καλύτερα τι είναι και αν υπάρχει μάζα στην ίδια περιοχή.
Όταν μια βλάβη παραμένει ύποπτη, η διάγνωση γίνεται με διαδερμική βιοψία μαστού, με κόπτουσα βελόνα και καθοδήγηση υπερήχου, μαστογραφίας ή μαγνητικής τομογραφίας. Η βιοψία προηγείται κάθε απόφασης για χειρουργείο και έχουμε εξηγήσει ξεχωριστά γιατί χρειάζεται διάγνωση πριν από το χειρουργείο.
Μια αφορμή για το δικό σας ραντεβού
Η 25η Οκτωβρίου δεν χρειάζεται να μείνει απλώς μια ροζ κορδέλα. Αν δεν έχετε κάνει τον έλεγχο που σας αναλογεί ή αν παρατηρήσατε κάτι καινούργιο στους μαστούς σας, είναι μια καλή στιγμή να το φροντίσετε.
Για εξέταση ή για να συζητήσουμε το πρόγραμμα ελέγχου που σας ταιριάζει, επικοινωνήστε μαζί μας για ραντεβού στο ιατρείο στους Αμπελοκήπους ή στο Κιάτο.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε είναι η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Μαστού;
Τιμάται κάθε χρόνο στις 25 Οκτωβρίου. Ολόκληρος ο Οκτώβριος είναι ο μήνας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού.
Πώς βγάζω παραπεμπτικό για δωρεάν μαστογραφία;
Αν είστε 45 έως 74 ετών και έχετε ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση, το ηλεκτρονικό παραπεμπτικό του προγράμματος «Προλαμβάνω» έρχεται με SMS στο κινητό σας.
Πώς κλείνω ραντεβού για δωρεάν μαστογραφία;
Στο proliptikes.gov.gr βλέπετε τα συνεργαζόμενα κέντρα της περιοχής σας και τα τηλέφωνά τους. Αν δεν έχετε άυλη συνταγογράφηση, κλείνετε ραντεβού μόνο με τον ΑΜΚΑ σας.
Ποιες δικαιούνται δωρεάν μαστογραφία;
Οι γυναίκες 45 έως 74 ετών, ασφαλισμένες και ανασφάλιστες. Το πρόγραμμα καλύπτει ψηφιακή μαστογραφία και, όταν υπάρχει ένδειξη, υπέρηχο μαστών.
Πηγές
- Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Breast cancer. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer
- Υπουργείο Υγείας, Συνεχίζεται το «Προλαμβάνω» με δωρεάν προληπτικές εξετάσεις μαστού. https://www.moh.gov.gr/articles/ministry/grafeio-typoy/press-releases/14839-synexizetai-to-laquo-prolambanw-raquo-dwrean-prolhptikes-eksetaseis-mastoy-me-ena-aplo-sms
- 3η Υγειονομική Περιφέρεια Μακεδονίας, Δελτίο τύπου για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Μαστού. https://www.3ype.gr/wp-content/uploads/2025/10/Deltio.CaMastou_3-10-25.pdf
- Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, Ανακοίνωση για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Μαστού. https://www.redcross.gr/wp-content/uploads/pdfs/211024.pdf
