Η μαγνητική μαστών είναι μια απεικονιστική εξέταση που γίνεται με μαγνητικό πεδίο, χωρίς ακτινοβολία. Δεν αντικαθιστά τη μαστογραφία ή τον υπέρηχο, αλλά τα συμπληρώνει όταν χρειάζεται περισσότερη πληροφορία για τον μαστό.
Χρησιμοποιείται κυρίως στον προληπτικό έλεγχο γυναικών με υψηλό κίνδυνο για καρκίνο του μαστού και στην εκτίμηση της έκτασης ενός καρκίνου που έχει ήδη διαγνωστεί. Παρακάτω θα βρείτε πότε χρειάζεται, ποια μέρα του κύκλου γίνεται, πόση ώρα κρατά και τι σημαίνει το αποτέλεσμα.
Αν σας έχουν προτείνει μαγνητική μαστών ή θέλετε να συζητήσετε το πόρισμα, μπορείτε να κλείσετε ραντεβού στο ιατρείο.
Τι δείχνει η μαγνητική μαστών
Η μαγνητική μαστών γίνεται σχεδόν πάντα με σκιαγραφική ουσία, το γαδολίνιο, που χορηγείται στη φλέβα κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Έτσι φαίνονται περιοχές του μαστού που συμπεριφέρονται διαφορετικά από τον φυσιολογικό ιστό. Ο έλεγχος για ρήξη ενθεμάτων σιλικόνης είναι η εξαίρεση, γιατί γίνεται χωρίς σκιαγραφικό.
Ένα πλεονέκτημά της είναι ότι απεικονίζει καλά τον πυκνό μαστό, που είναι συχνός στις νεότερες γυναίκες. Τις εικόνες τις αναλύει ακτινολόγος, ο οποίος στέλνει γραπτό πόρισμα στον γιατρό που ζήτησε την εξέταση.
Πότε χρειάζεται μαγνητική μαστών
Δεν είναι εξέταση ρουτίνας για όλες τις γυναίκες. Τη χρειάζεστε σε συγκεκριμένες περιπτώσεις:
- στον προληπτικό έλεγχο γυναικών υψηλού κινδύνου, μαζί με την ετήσια μαστογραφία
- για να φανεί η έκταση ενός καρκίνου που έχει ήδη διαγνωστεί, πριν από το χειρουργείο
- για να παρακολουθηθεί η ανταπόκριση στη χημειοθεραπεία που γίνεται πριν από το χειρουργείο
- για έλεγχο ρήξης σε ενθέματα σιλικόνης
- όταν η μαστογραφία και ο υπέρηχος δεν δίνουν σαφή απάντηση για ένα εύρημα
Σε γυναίκες με μέσο κίνδυνο δεν συστήνεται για τον προληπτικό έλεγχο, γιατί βρίσκει συχνότερα ευρήματα που τελικά δεν είναι καρκίνος και οδηγούν σε επιπλέον εξετάσεις ή βιοψίες.
Στις γυναίκες υψηλού κινδύνου με παραλλαγή στα γονίδια BRCA1 ή BRCA2 ξεκινάμε μαγνητική τομογραφία από τα 25 και ψηφιακή μαστογραφία από τα 30, με τις δύο εξετάσεις κάθε χρόνο. Αν δεν ξέρετε σε ποια ομάδα ανήκετε, η εκτίμηση κινδύνου για καρκίνο του μαστού είναι το πρώτο βήμα.
Ποια μέρα του κύκλου γίνεται
Πριν από την εμμηνόπαυση, η εξέταση γίνεται κατά προτίμηση μεταξύ 7ης και 14ης ημέρας του κύκλου. Σε άλλες φάσεις ο φυσιολογικός ιστός του μαστού προσλαμβάνει περισσότερο τη σκιαγραφική ουσία και μπορεί να κρύψει ένα εύρημα, οπότε το αποτέλεσμα είναι λιγότερο αξιόπιστο.
Μετά την εμμηνόπαυση η εξέταση μπορεί να γίνει οποιαδήποτε μέρα. Η ορμονική θεραπεία υποκατάστασης έχει αμελητέα επίδραση στην εικόνα της εξέτασης.
Τι να πείτε πριν από την εξέταση
Το μαγνητικό πεδίο δεν είναι επιβλαβές, μπορεί όμως να επηρεάσει τη λειτουργία ορισμένων ιατρικών συσκευών. Ενημερώστε τον γιατρό σας και το κέντρο αν:
- υπάρχει πιθανότητα να είστε έγκυος ή θηλάζετε
- έχετε βηματοδότη, άλλη εμφυτευμένη συσκευή ή μέταλλο στο σώμα
- έχετε πρόβλημα με τα νεφρά ή κάνετε αιμοκάθαρση
- είχατε αλλεργία σε σκιαγραφικό ή κάποια πρόσφατη επέμβαση
Οι οδηγίες για φαγητό και νερό πριν από την εξέταση διαφέρουν από κέντρο σε κέντρο, οπότε ρωτήστε όταν κλείνετε το ραντεβού.
Πώς γίνεται η εξέταση
Ξαπλώνετε μπρούμυτα σε ένα στενό τραπέζι, με τα χέρια πάνω από το κεφάλι. Οι μαστοί μπαίνουν σε ειδικά ανοίγματα, ώστε να απεικονιστούν χωρίς τη συμπίεση που γίνεται στη μαστογραφία. Στο χέρι τοποθετείται φλεβοκαθετήρας και κατά τη διάρκεια της εξέτασης χορηγείται η σκιαγραφική ουσία.
Το πιο σημαντικό είναι να μένετε ακίνητη, γιατί η κίνηση χαλά την ποιότητα των εικόνων. Αν έχετε κλειστοφοβία, πείτε το από πριν: μπορείτε να επισκεφθείτε το κέντρο πριν από την εξέταση και, όπου χρειάζεται, δίνεται ήπια καταστολή.
Πόση ώρα κρατάει
Η λήψη των εικόνων διαρκεί συνήθως 15-30 λεπτά. Μαζί με την προετοιμασία, υπολογίστε συνολικά περίπου 30-45 λεπτά για όλη την εξέταση.
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα
Στο πόρισμα ο ακτινολόγος περιγράφει τα ευρήματα και τα κατατάσσει σε κατηγορία BI-RADS, όπως στη μαστογραφία και στον υπέρηχο. Η κατηγορία δείχνει πόσο πιθανό είναι ένα εύρημα να είναι καρκίνος και ποιο είναι το επόμενο βήμα. Τις κατηγορίες τις εξηγούμε αναλυτικά στη σελίδα για τις ύποπτες αποτιτανώσεις.
Η μαγνητική είναι πολύ ευαίσθητη και εντοπίζει και καλοήθεις αλλοιώσεις. Έως και το 50-70% των ευρημάτων της που χρειάζονται βιοψία αποδεικνύονται καλοήθη. Ένα τέτοιο εύρημα μπορεί να χρειαστεί στοχευμένο υπέρηχο, επανάληψη της μαγνητικής ή βιοψία.
Αν το εύρημα φαίνεται μόνο στη μαγνητική, η βιοψία μαστού μπορεί να γίνει με καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου.
Τα όρια της εξέτασης
Η μαγνητική μαστών δεν αντικαθιστά τη μαστογραφία, γιατί μπορεί να χάσει καρκίνους που η μαστογραφία θα έβρισκε. Συνήθως κοστίζει περισσότερο από τις άλλες απεικονιστικές εξετάσεις και μπορεί να θέλει περισσότερο χρόνο.
Με τους κανόνες ασφαλείας ο κίνδυνος για την εξεταζόμενη είναι ελάχιστος. Υπάρχει πολύ μικρός κίνδυνος αλλεργικής αντίδρασης στη σκιαγραφική ουσία, ενώ πολύ μικρές ποσότητες γαδολινίου μπορεί να παραμείνουν στον οργανισμό.
Αν έχετε κάνει μαγνητική μαστών και θέλετε να συζητήσουμε το αποτέλεσμα, ή δεν ξέρετε αν τη χρειάζεστε, επικοινωνήστε μαζί μας για ραντεβού στο ιατρείο στους Αμπελοκήπους ή στο Κιάτο.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε γίνεται μαγνητική μαστών;
Γίνεται κυρίως στον έλεγχο γυναικών υψηλού κινδύνου και στην εκτίμηση ενός καρκίνου που έχει διαγνωστεί. Πριν από την εμμηνόπαυση προτιμάται μεταξύ 7ης και 14ης ημέρας του κύκλου, ενώ μετά την εμμηνόπαυση μπορεί να γίνει οποιαδήποτε μέρα.
Τι σημαίνει το BI-RADS στη μαγνητική μαστών;
Είναι η κατηγορία με την οποία ο ακτινολόγος κατατάσσει τα ευρήματα, όπως και στη μαστογραφία. Το BI-RADS 1 και 2 σημαίνουν φυσιολογικό ή καλοήθες εύρημα, το 3 πιθανώς καλοήθες με επανέλεγχο σε σύντομο διάστημα, ενώ το 4 και το 5 σημαίνουν ύποπτο εύρημα που χρειάζεται βιοψία.
Πόση ώρα κρατάει η μαγνητική μαστών;
Η λήψη των εικόνων διαρκεί συνήθως 15-30 λεπτά και όλη η εξέταση, μαζί με την προετοιμασία, περίπου 30-45 λεπτά.
Πηγές
- RadiologyInfo.org (ACR και RSNA), Breast MRI. https://www.radiologyinfo.org/en/info/breastmr
- American Cancer Society, Breast MRI Scans. https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-mri-scans.html
- European Radiology, Breast MRI: EUSOBI recommendations for women’s information (2015). https://link.springer.com/article/10.1007/s00330-015-3807-z
- StatPearls (NCBI Bookshelf), Breast Imaging Reporting and Data System. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459169/
