Η φράση «πυκνά ινοαδενικά στοιχεία μαστού» γράφεται συχνά στο πόρισμα της μαστογραφίας και πολλές γυναίκες τη διαβάζουν με ανησυχία. Περιγράφει τη σύσταση του μαστού: ότι ο ινώδης και ο αδενικός ιστός είναι περισσότεροι σε σχέση με το λίπος. Δεν είναι διάγνωση και δεν σημαίνει ότι βρέθηκε κάποια βλάβη.
Οι πυκνοί μαστοί είναι συχνό εύρημα, αφού περίπου οι μισές γυναίκες από 40 ετών και πάνω έχουν πυκνούς μαστούς. Έχουν όμως σημασία για δύο λόγους: κάνουν πιο δύσκολη την ανάγνωση της μαστογραφίας και συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού.
Αν το πόρισμα της μαστογραφίας σας αναφέρει πυκνούς μαστούς και θέλετε να δούμε μαζί αν χρειάζεστε κάποια επιπλέον εξέταση, μπορείτε να κλείσετε ραντεβού στο ιατρείο.
Τι είναι η πυκνότητα του μαστού
Ο μαστός αποτελείται από ινώδη ιστό, αδενικό ιστό και λίπος. Η πυκνότητα δείχνει πόσος είναι ο ινώδης και ο αδενικός ιστός σε σύγκριση με το λίπος, όπως φαίνεται στη μαστογραφία. Δεν έχει σχέση με το μέγεθος του μαστού ούτε με το πόσο σφιχτός είναι στην αφή.
Η πυκνότητα αλλάζει με τα χρόνια. Στις περισσότερες γυναίκες οι μαστοί γίνονται λιγότερο πυκνοί όσο μεγαλώνουν, αν και σε ορισμένες η αλλαγή είναι μικρή.
Οι τέσσερις κατηγορίες πυκνότητας
Στο πόρισμα η πυκνότητα περιγράφεται με μία από τέσσερις κατηγορίες, που συμβολίζονται με τα γράμματα A έως D:
- A: οι μαστοί αποτελούνται σχεδόν μόνο από λίπος, όπως συμβαίνει σε περίπου 1 στις 10 γυναίκες
- B: υπάρχουν διάσπαρτες περιοχές πυκνού ιστού, σε περίπου 4 στις 10 γυναίκες
- C: οι μαστοί είναι ετερογενώς πυκνοί, με πολλές περιοχές πυκνού ιστού, σε περίπου 4 στις 10 γυναίκες
- D: οι μαστοί είναι εξαιρετικά πυκνοί, σε περίπου 1 στις 10 γυναίκες
Πυκνοί θεωρούνται οι μαστοί των κατηγοριών C και D. Στην κατηγορία C ο πυκνός ιστός μπορεί να κρύψει μικρές μάζες, ενώ στην κατηγορία D η αναγνώριση μιας μάζας γίνεται ακόμη πιο απαιτητική.
Γιατί δυσκολεύουν τη μαστογραφία
Στη μαστογραφία ο πυκνός ιστός φαίνεται λευκός, όπως λευκοί φαίνονται και οι όγκοι. Έτσι, σε έναν πυκνό μαστό μια μικρή βλάβη μπορεί να κρυφτεί πίσω από τον φυσιολογικό ιστό και να μη διακριθεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η μαστογραφία δεν χρειάζεται. Παραμένει η πιο σημαντική εξέταση του προληπτικού ελέγχου του μαστού και, όπου χρειάζεται, συμπληρώνεται με άλλες απεικονιστικές μεθόδους, όπως ο υπέρηχος ή η μαγνητική τομογραφία μαστών.
Πυκνοί μαστοί και κίνδυνος καρκίνου
Οι γυναίκες με πυκνούς μαστούς έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού και ο κίνδυνος αυξάνεται όσο αυξάνεται η πυκνότητα. Ο λόγος για αυτή τη σύνδεση δεν είναι ακόμη γνωστός. Δεν έχουν όμως μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνουν από καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με τις γυναίκες με λιπώδεις μαστούς.
Η πυκνότητα είναι ένας παράγοντας ανάμεσα σε πολλούς, όπως η ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό. Μια εκτίμηση του ατομικού κινδύνου βοηθά να αποφασιστεί πόσο συχνά και με ποιες εξετάσεις πρέπει να γίνεται ο έλεγχος.
Πώς καταλαβαίνετε αν έχετε πυκνούς μαστούς
Η πυκνότητα δεν έχει σχέση με το πώς φαίνεται ο μαστός ή πώς τον νιώθετε στην αφή. Τη δείχνει μόνο η μαστογραφία και αναγράφεται στο πόρισμα της εξέτασης. Αν δεν τη βλέπετε στο πόρισμα, ρωτήστε τον γιατρό σας σε ποια κατηγορία ανήκετε.
Χρειάζονται επιπλέον εξετάσεις;
Ο υπέρηχος και η μαγνητική μαστών μπορούν να εντοπίσουν ορισμένους καρκίνους που δεν φαίνονται στη μαστογραφία. Δίνουν όμως και περισσότερα ψευδώς θετικά αποτελέσματα, δηλαδή ευρήματα που οδηγούν σε επιπλέον εξετάσεις χωρίς να είναι τελικά καρκίνος. Γι’ αυτό δεν υπάρχει μία κοινή σύσταση για όλες τις γυναίκες με πυκνούς μαστούς.
Στο ιατρείο συστήνουμε μαστογραφία από τα 40 και κάθε χρόνο. Σε γυναίκες με επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό ή άλλους παράγοντες κινδύνου, η μαστογραφία μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα ή να συνδυαστεί με υπέρηχο ή μαγνητική μαστών. Για τις γυναίκες υψηλού κινδύνου υπάρχει ξεχωριστό πρόγραμμα παρακολούθησης, με ετήσια μαγνητική τομογραφία.
Τι να κάνετε αν το πόρισμα γράφει πυκνούς μαστούς
- συνεχίστε τον προληπτικό έλεγχο στη συχνότητα που σας έχει προτείνει ο γιατρός σας
- συζητήστε μαζί του αν χρειάζεστε υπέρηχο ή μαγνητική, με βάση τον συνολικό σας κίνδυνο
- για κάθε νέο ογκίδιο, αλλαγή στο δέρμα ή στη θηλή ή υγρό από τη θηλή, ζητήστε κλινική εξέταση
Αν θέλετε να συζητήσουμε το πόρισμα της μαστογραφίας σας και το πρόγραμμα ελέγχου που σας ταιριάζει, επικοινωνήστε μαζί μας για ραντεβού στο ιατρείο στους Αμπελοκήπους ή στο Κιάτο.
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει πυκνά ινοαδενικά στοιχεία μαστού;
Σημαίνει ότι στη μαστογραφία ο μαστός έχει περισσότερο ινώδη και αδενικό ιστό σε σχέση με το λίπος. Είναι περιγραφή της σύστασης του μαστού και όχι διάγνωση. Έχει σημασία γιατί δυσκολεύει την ανάγνωση της μαστογραφίας και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού.
Έχουν συμπτώματα οι πυκνοί μαστοί;
Όχι. Η πυκνότητα δεν έχει σχέση με το πώς φαίνεται ο μαστός ή πώς τον νιώθετε στην αφή και φαίνεται μόνο στη μαστογραφία. Αν όμως νιώσετε ογκίδιο ή δείτε αλλαγή στο δέρμα ή στη θηλή, χρειάζεται κλινική εξέταση.
Πηγές
- Centers for Disease Control and Prevention, Dense Breasts. https://www.cdc.gov/breast-cancer/about/dense-breasts.html
- American Cancer Society, Breast Density and Your Mammogram Report. https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/mammograms/breast-density-and-your-mammogram-report.html
- Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Breast cancer. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer
