Η γυναικομαστία είναι η διόγκωση του μαστού στους άντρες, που οφείλεται σε αύξηση του ιστού του μαστού. Είναι συχνή, μπορεί να αφορά τον έναν ή και τους δύο μαστούς και τις περισσότερες φορές δεν είναι επικίνδυνη.
Πολλοί άντρες νιώθουν αμηχανία να το συζητήσουν. Οι γιατροί όμως είναι συνηθισμένοι σε τέτοια συμπτώματα και η εξέταση είναι ο τρόπος να ξεκαθαριστεί τι συμβαίνει και αν χρειάζεται κάτι παραπάνω.
Αν παρατηρήσατε διόγκωση ή ογκίδιο στον μαστό, μπορείτε να κλείσετε ραντεβού για κλινική εξέταση στο ιατρείο.
Γυναικομαστία ή λίπος;
Δεν οφείλεται κάθε μεγάλο στήθος σε αύξηση του αδενικού ιστού. Όταν η διόγκωση είναι μόνο λίπος γύρω από τη θηλή, μιλάμε για ψευδογυναικομαστία.
Η διάκριση γίνεται με την κλινική εξέταση. Ο γιατρός ψηλαφά τον μαστό και εκτιμά τι είδους ιστός είναι, αν υπάρχει μάζα, αλλαγή στο δέρμα ή έκκριση από τη θηλή, και εξετάζει και τη μασχάλη.
Τα συμπτώματα
Το κύριο σύμπτωμα είναι ότι ο μαστός μεγαλώνει περισσότερο από το συνηθισμένο. Ο μαστός ή η θηλή μπορεί να φαίνονται πρησμένα ή να πονούν, στη μία ή και στις δύο πλευρές.
Στους άντρες ο πόνος στο μαστό είναι λιγότερο συχνός από ό,τι στις γυναίκες και συνδέεται κυρίως με τη γυναικομαστία.
Ποια είναι τα αίτια
Τις περισσότερες φορές δεν βρίσκεται συγκεκριμένη αιτία. Όταν υπάρχει, είναι συνήθως κάποιο από τα παρακάτω:
- ορμονικές αλλαγές στην εφηβεία ή μετά τα 50
- περιττά κιλά
- ορισμένα φάρμακα, όπως η σπιρονολακτόνη, η σιμετιδίνη, η κετοκοναζόλη, η φιναστερίδη και η διγοξίνη
- αναβολικά στεροειδή και κάνναβη
- παθήσεις όπως ο υπερθυρεοειδισμός, η νεφρική νόσος και η κίρρωση του ήπατος
- ο υπογοναδισμός και, σπανιότερα, όγκοι των όρχεων, των επινεφριδίων ή της υπόφυσης
Στα νεογέννητα αγόρια η διόγκωση οφείλεται στις ορμόνες της μητέρας και υποχωρεί μόνη της με τον χρόνο.
Γυναικομαστία στην εφηβεία
Η γυναικομαστία της εφηβείας ξεκινά συνήθως γύρω στα 13 και μπορεί να κρατήσει ως τις αρχές της ενήλικης ζωής. Υποχωρεί κατά κανόνα μόνη της, καθώς αυξάνεται η τεστοστερόνη, αν και μπορεί να χρειαστούν μήνες ή και χρόνια.
Στο διάστημα αυτό αρκεί συνήθως η παρακολούθηση από τον γιατρό, ώστε να φανεί ότι η διόγκωση μικραίνει.
Τι περιλαμβάνει ο έλεγχος
Ο έλεγχος ξεκινά με το ιστορικό: πότε εμφανίστηκε η διόγκωση, αν πονά, ποια φάρμακα παίρνετε και αν υπάρχουν άλλα προβλήματα υγείας. Ακολουθεί η κλινική εξέταση του μαστού και της μασχάλης.
Ανάλογα με τα ευρήματα, μπορεί να χρειαστούν εξετάσεις αίματος για τις ορμόνες, υπέρηχος των όρχεων ή εκτίμηση από ενδοκρινολόγο. Σε υγιή άντρα με γυναικομαστία που υπάρχει πάνω από έναν χρόνο, χωρίς συμπτώματα και με φυσιολογική εξέταση, συνήθως δεν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος.
Πώς αντιμετωπίζεται
Η γυναικομαστία συχνά δεν είναι επικίνδυνη και μπορεί να μη χρειάζεται θεραπεία. Το πρώτο βήμα είναι να βρεθεί και να αντιμετωπιστεί η αιτία:
- αν φταίει κάποιο φάρμακο, ο γιατρός που το έδωσε εξετάζει αν μπορεί να διακοπεί ή να αλλάξει, οπότε μην το σταματήσετε μόνοι σας
- αν υπάρχει κάποια πάθηση, η θεραπεία της μπορεί να μειώσει το μέγεθος του μαστού
- αν υπάρχουν περιττά κιλά, η απώλεια βάρους βοηθά
Όταν η διόγκωση υπάρχει λιγότερο από έναν χρόνο και το ιστορικό και η εξέταση είναι φυσιολογικά, συνήθως αρκεί η παρακολούθηση. Φάρμακα όπως η ταμοξιφαίνη έχουν δοκιμαστεί σε περιστατικά που ξεκίνησαν πρόσφατα, με αποτελέσματα που διαφέρουν και με παρενέργειες που δεν τις ανέχονται όλοι.
Αν η γυναικομαστία επιμένει πάνω από έναν χρόνο, αφού έχει αντιμετωπιστεί η αιτία, μπορεί να συζητηθεί χειρουργική αντιμετώπιση.
Πότε μπορεί να είναι κάτι άλλο
Ο καρκίνος του μαστού είναι σπάνιος στους άντρες: για κάθε 100 γυναίκες που διαγιγνώσκονται, αναμένεται να διαγνωστεί ένας άντρας. Δεν αποκλείεται όμως, γι’ αυτό κάθε νέα αλλαγή χρειάζεται εξέταση, ιδίως αν προσέξετε:
- ογκίδιο ή διόγκωση στο στήθος ή στη μασχάλη
- υγρό από τη θηλή, που μπορεί να έχει και αίμα
- αλλαγή στο μέγεθος ή στο σχήμα της μίας πλευράς
- πληγή ή έλκος στο δέρμα του στήθους
- θηλή που αλλάζει σχήμα ή γυρίζει προς τα μέσα, ή εξάνθημα που μοιάζει με έκζεμα
Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να οφείλονται και σε άλλες αιτίες και δεν σημαίνουν οπωσδήποτε καρκίνο. Όταν όμως υπάρχει μάζα στην ψηλάφηση, ο έλεγχος συνεχίζεται με μαστογραφία ή υπέρηχο και, αν χρειαστεί, με βιοψία μαστού.
Αν έχετε διόγκωση στον μαστό που δεν υποχωρεί, ογκίδιο ή έκκριση από τη θηλή, επικοινωνήστε μαζί μας για ραντεβού στο ιατρείο στους Αμπελοκήπους ή στο Κιάτο.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι τα αίτια της γυναικομαστίας;
Συνήθως δεν βρίσκεται συγκεκριμένη αιτία. Όταν υπάρχει, είναι οι ορμονικές αλλαγές της εφηβείας ή της ηλικίας μετά τα 50, τα περιττά κιλά, ορισμένα φάρμακα, τα αναβολικά και παθήσεις όπως ο υπερθυρεοειδισμός, η νεφρική νόσος ή η κίρρωση.
Πώς αντιμετωπίζεται η γυναικομαστία;
Συχνά δεν χρειάζεται θεραπεία. Αντιμετωπίζεται η αιτία, όπως ένα φάρμακο ή μια πάθηση, και βοηθά η απώλεια βάρους όταν υπάρχουν περιττά κιλά. Αν επιμένει πάνω από έναν χρόνο, μπορεί να συζητηθεί χειρουργική αντιμετώπιση.
Περνάει μόνη της η γυναικομαστία;
Στα νεογέννητα και στην εφηβεία συνήθως υποχωρεί μόνη της με τον χρόνο, αν και στην εφηβεία μπορεί να χρειαστούν μήνες ή χρόνια.
Μπορεί η διόγκωση του μαστού σε άντρα να είναι καρκίνος;
Σπάνια. Χρειάζεται όμως εξέταση αν υπάρχει ογκίδιο στο στήθος ή στη μασχάλη, υγρό ή αίμα από τη θηλή, αλλαγή στη θηλή ή πληγή στο δέρμα.
Πηγές
- NHS, Gynaecomastia. https://www.nhs.uk/conditions/gynaecomastia/
- StatPearls (NCBI Bookshelf), Gynecomastia. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430812/
- NHS, Symptoms of breast cancer in men. https://www.nhs.uk/conditions/breast-cancer-in-men/symptoms-of-breast-cancer-in-men/
- 3η Υγειονομική Περιφέρεια Μακεδονίας, Δελτίο τύπου για τον καρκίνο του μαστού. https://www.3ype.gr/wp-content/uploads/2025/10/Deltio.CaMastou_3-10-25.pdf
